“การเขียนจดหมายไม่ได้เป็นกิจวัตรที่พึงกระทำอีกต่อไป ทุกวันนี้ ไม่มีใครรอคอยบุรุษไปรษณีย์ด้วยความกระวนกระวายและความหวังเช่นสมัยก่อน…
ข้าพเจ้าเห็นว่า เป็นเรื่องจำเป็น ที่ตู้จดหมายควรเต็มไปด้วยจดหมายของเพื่อน อัดแน่นด้วยความรัก และถ้อยคำของความผูกพันที่เราโหยหาจากระยะทางอันไกล โทรศัพท์รวดเร็วและง่ายกว่า แต่ไม่ยั่งยืน และไม่คงอยู่กับเรา…
ข้อดีที่สุดของจดหมายรัก ไม่ได้อยู่ที่การอ่านจดหมายนั้น หากแต่อยู่ที่การหวนกลับมาอ่านซ้ำได้อีกนับสิบนับร้อยครั้งนั่นต่างหาก ความรื่นรมย์ที่ได้อ่านซ้ำ การแสวงหาและการค้นพบสิ่งรบกวนใจใหม่ๆ จากความหมายและความสำคัญของจดหมายนั้น เมื่อได้อ่านจดหมายดีๆ สักฉบับ ก็ต้องขอบคุณผู้ที่ส่งมาให้…
ขอให้ผู้คนจงเขียนจดหมายถึงกันและกัน จงประกาศความรัก ตัดสัมพันธ์ หรือขอบคุณอาหารมื้อเช้าต่อกันโดยผ่านทางจดหมาย อย่างน้อยที่สุด ในอนาคต ผู้คนจะได้มีเรื่องให้กลับไปอ่านซ้ำได้อีกครั้ง เพื่อว่าเราจะได้มีตัวตนอยู่ และทิ้งบางสิ่งฝากไว้เบื้องหลัง เมื่อชีวิตดับสิ้นจากโลกนี้แล้ว”
- โจอาคิม เลอทริส (Joaquim Letris) 1
————————————————————————

วันนี้ผมขอนำเสนอ ตู้ไปรษณีย์จากแหล่งกำเนิดกิจการไปรษณีย์ของโลกที่ ประเทศอังกฤษ ครับ
แน่นอนครับว่า การขนส่งจดหมายข่าวแลกเปลี่ยนติดต่อกันนั้น แท้จริงแล้วมีกำเนิดในโลกนี้มาแต่โบราณนานแสนนานแล้ว แต่ก็ยังไม่มีกิจการที่เป็นหลักเป็นเกณฑ์ หรือมีที่ทำการไปรษณีย์ ตู้รับจดหมายเข้าระบบไปรษณีย์ที่เป็นจริงเป็นจังทางการใดก่อตั้งก่อนประเทศอังกฤษ ซึ่งตามประวัติแล้วเป็นประเทศแรกของโลกที่ดำเนินกิจการไปรษณีย์โดยเก็บค่าธรรมเนียมเป็นแห่งแรก ณ ที่ทำการไปรษณีย์บนถนนไฮสตรีท ในเมืองซานควาร์ ราชอาณาจักรสก๊อตแลนด์ (High Street Post Office, Sanquhar, Scotland) ตั้งแต่ปี 1712 (พ.ศ. 2255) หรือเมื่อ 297 ปีล่วงมาจนถึงปัจจุบันครับ
เมื่อได้ไปเยือนประเทศอังกฤษและสก๊อตแลนด์ ผมจึงไม่พลาดที่จะหาตู้ไปรษณีย์เก่าๆ สวยๆ เพื่อเก็บภาพมาไว้เป็นที่ระลึก และเอามาฝากคุณผู้อ่านที่นี่ด้วยครับ

ตู้ไปรษณีย์จากนครกลาสโกว์ (Glasgow) สก๊อตแลนด์ ในรูปที่ผมถ่ายมานี้เป็นแบบ Wall Box หรือแบบ ตู้ฝังกำแพง สวยงามมากครับ เป็นสไตล์หนึ่งของตู้ไปรษณีย์ในอังกฤษแท้ๆ ออกแบบใช้กันมาครั้งแรกตั้งแต่สมัยกลางศตวรรษที่ 19 มีสีแดงชาดสดสวย ขนาดสูงราว 2 ฟุต กว้างสักราว 10 นิ้ว ช่องสอดจดหมายมีกันสาดยื่นออกมาพร้อมตัวอักษรนูนความว่า ‘Post Office’ ตอนกลางตลอดแนวถึงล่าง เป็นฝาตู้สำหรับไขเปิดเก็บจดหมาย ตรงกลางเป็นป้ายกระดาษสีขาวประกาศเวลาไขตู้ไปรษณีย์นี้ และประกาศข้อบ่งใช้อื่นๆ อย่างละเอียด (ละเอียดถึงกับบอกว่า ถ้าส่งจดหมายใส่ตู้นี้ไม่ทันเวลาไขสุดท้ายของวัน จะสามารถตามไปส่งได้ที่ตู้ไหนเวลาสุดท้ายเมื่อไหร่!) ถัดลงไปหน่อยเป็นรูกุญแจ และล่างสุด เป็นที่จับเปิดตู้อันเล็กๆ น่ารักครับ สุดท้ายที่ขอบล่างสุดของตู้เป็นชื่อผู้ผลิตตู้ใบนี้ครับ ‘W.T. Allen & Co. London’
ตู้นี้พิเศษหน่อยตรงที่เป็นตู้เก่ามากๆ ตู้หนึ่ง (ที่อังกฤษเขาอนุรักษ์ของเก่าไว้ใช้อย่างดีครับ) ตู้นี้เริ่มใช้ครั้งสมัย พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 ราวปี 1905 (พ.ศ. 2448)… เกลอ… คุณรู้ได้ไงอ้ะว่ามันเก่า… เอ้า ก็ทางอังกฤษเขามีรายละเอียดเยอะสิครับ ดูบนตู้ครับ เขาทำเครื่องหมายไว้ อย่างตู้นี้ตอนบนสุดนั่น เป็นพระปรมาภิไธยย่อของ พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 ตัวย่อ E VII R (Edward VII Rex) พร้อมด้วยพระมหามงกุฎครับ ซึ่งทุกตู้ไปรษณีย์จะมีเครื่องหมายอย่างนี้อยู่ด้วย เพื่อแสดงว่าตู้นั้นๆ เปิดใช้ในสมัยกษัตริย์พระองค์ใด เพราะสมัยก่อนถือกันว่า กิจการไปรษณีย์นั้นเป็นงานของราชสำนักครับ (ที่อังกฤษจึงเรียกว่า Royal Mail มาจนปัจจุบัน) ทราบอย่างนี้แล้ว ต่อไปนี้เวลาเราเห็นตู้ไปรษณีย์อังกฤษที่ไหน เราอ่านได้เลยครับว่า ตู้เก่าแก่เพียงใด ก็อย่างที่บอกครับ อังกฤษเขาเป็นนักอนุรักษ์ หากของเก่ายังใช้การได้ เขาไม่มีทางทิ้งหรอกครับ
เวลาเราไปเที่ยวที่อังกฤษ จึงได้พบเห็นแต่ของสวยๆ เก่าๆ เต็มไปหมดเลย ถ่ายรูปก็สวย ดูด้วยตาก็ประทับใจครับ
ชอบไม่ชอบอะไรเกี่ยวกับตู้ไปรษณีย์ต่างแดนที่ผมเก็บมาฝากก็บอกกันบ้างนะครับ
————————————————————————
- คัดจาก รีดเดอร์ ไดเจสท์ ฉบับเดือนสิงหาคม 2540 ↩
เรื่องอื่นๆ ใกล้เคียง
- ตู้ไปรษณีย์อังกฤษ รุ่นสมัยวิคตอเรีย
- ตู้ไปรษณีย์นอร์เวย์
- ตู้ไปรษณีย์อเมริกา ในดิสนีย์แลนด์
- ตู้ไปรษณีย์รัสเซีย
- ตู้ไปรษณีย์อินเดีย


